Curaçao september 2006

"Kap erop"

Nagerekend zal ik deze zinsnede die vakantie zo'n tig keer gehoord hebben door een microfoontje. Inmiddels is het verworden tot een huisgrap, hieronder de aanleiding daartoe.

Zaterdag  16 September 2006 arriveren Philip, mijn vriend, en ik na een rustige vlucht op Curacao. Aankomende 2 weken zullen we gaan genieten van een welverdiende duikvakantie bij Sun Reef. Heerlijke relaxete sfeer met perfecte en sfeervol ingerichte appartementjes vlak aan zee, met terrassen over het water die ook 's nachts verlicht worden, zodat je altijd van het water kunt genieten... Heerlijk.

Tot zover zít het ook goed, meer dan, zelfs. De eerste twee dagen na aankomst doen we dan ook niet veel meer dan wat slapen, wat eten, stukje zwemmen... maar weer een middagdutje dan... Hoe anders dan andere vakanties waar we de dag na aankomst om 08:30 doorgaans al op een duikboot zaten. Deze reis is om lekker bij te tanken, uit te rusten, en te genieten van ook de andere dingen die een land te bieden heeft buiten het duiken.

De eerste duikdag doen we het rustig aan met in de middag 1 duikje, heerlijk om weer in het water te liggen. We deinen mee op het Caribische ritme en de tweede duikdag maken we 2 rustige duikjes met voorafgaand en tussendoor ruim tijd voor ontbijt en lunch. Uitkijkend over de zee bij St. Michielsbaai met een colaatje en genietend van een verse vissoep besluiten we dat het de volgende dag een goed moment is om de car pile en het ponton bij Vaersenbaai te gaan bekijken, die rond de 50 meter zal liggen. Een wat diepere duik, waar we ook wel zin in hebben. Bovendien ben ik benieuwd wat de wide-angle van mijn nieuwe camera doet. Ik heb al een mooi sfeerplaatje in mijn hoofd van de autowrakken in zwart-wit.

Inmiddels is het alweer donderdag, 21 september als van de weg af draaien richting Vaersenbaai. We betalen een kleine fee en vragen nog wat nadere informatie voor wat betreft de precieze plaats voor afdaling, of er nog specifieke zaken zijn waar we rekening mee moeten houden e.d.

Het is een eindje snorkelen tot op de plaats van afdaling, dus ik baal er nogal van dat ik daar een lekje in de aansluiting van mijn inflatorslang bemerk. We gaan terug om er een nieuwe tie-wrap omheen te doen en gaan voor een tweede maal richting het meest links gelegen rif van deze stek. De afdaling verloopt soepel en snel, als we van elkaar gewend zijn. Op 48 meter ben ik ineens buitensporig angstig. Daarbij bemerk ik dat ik wazig zie, duizelig ben. Een gevoel dat mijn totaal onbekend is, en ik ben nog net helder genoeg om Philip het teken stikstofnarcose te geven en in elk geval niet dieper te willen. Later vertelt hij me dat ik ogenschijnlijk zo kalm bleef dat hij er nooit aan heeft gedacht dat ik me zo rot voelde. We dobberen nog wat rond, en beginnen de opstijging. Uiteindelijk maken we er een duik met een max. diepte op 48,3 meter, gemiddelde diepte van 15,2 en een totale bodemtijd van 83 minuten van. Afgezien van de diepte, die ons niet vreemd is maar ook nooit een "must" is, zijn achteraf bezien de bodemtijd en gemiddelde diepte eerder regel dan uitzondering voor ons.

Als we boven komen zijn gekomen en weer naar de auto lopen merk ik dat ik ontzettend moe ben, onvast op mijn benen, en vooral erg onaardig (lees: bijna agressief) tegen Philip. Hij wil me helpen met het afdoen van mijn set en ik wijs hem er "fijntjes" op dat ik dat al jááren zelf doe. Ik voel me ook in rap tempo steeds slechter. Heb een gevoel van flauwvallen, duizeligheid, zwakte, visusstoornissen. Zo goed en kwaad als het gaat probeer ik me uit mijn pak te wurmen en zie dan op mijn romp, armen en benen donkerblauwe en rode vlekken.  Ik roep meteen Philip "Kijk nou eens, volgens mij is dit helemaal mis, dit is toch niet normaal?". Dat vind hij zeker niet en rent onmiddellijk naar de bijgelegen duikschool om zuurstof te vragen. Een tank hebben ze wel, maar is helaas niet gevuld. Hij zet daarop mijn automaat op een fles nitrox die we achterin de auto hebben liggen, en geeft die aan mij.
Intussen komt de duikschooleigenaar een kijkje nemen. Hij knijp in mijn schouder en oorlel en constateert dat ik "zéker geen deco" kan hebben. Dan knisperen je oorlellen namelijk, weet deze mijnheer me te vertellen. Bovendien hebben we niet diep gedoken. Bijna 50 meter is niet diep. Hij gaat regelmatig naar 85 meter, soms naar 100, nooit problemen mee gehad. Hij wijt de klachten aan kwalletjes die daar rondzwemmen. De voorgaande week had zich ook iets dergelijks afgespeeld met een mevrouw, die "helemaal hysterisch" zou zijn geweest, en zijn hele fles zuurstof had leeg gemaakt. Als klap op de vuurpijl was ze uitgegleden op het toilet en had ze haar been gebroken. Ik zal me vast beter voelen als ik wat eet en drink en hij trakteert me op een warm kopje thee met suiker.

Ik ben er niet gerust op, maar wil het ook allemaal wel erg graag geloven. Misschien is het eigenlijk ook wel migraine of iets dergelijks... Ja, o.k., ik neem inderdaad maar een paracetamol en ga wat op bed liggen. Philip vraagt me nog of ik echt niet toch even langs de SEH in het ziekenhuis wil, maar ik weiger. het gaat prima met me, ik voel me alleen een beetje rot. Zo gezegd, zo gedaan en terwijl hij onze setjes afspoelt en te drogen hangt, probeer ik te slapen, wat me maar niet wil lukken. Ik blijf me niet goed voelen en ben erg onrustig. Na een 2 uurtjes te hebben gelegen en wat op ons terrasje in een stoel te hebben gehangen, besluit ik de eigenaars van ons appartementencomplex te vragen of zij iets van dergelijke kwalletjes afweten. Zij zijn er niet gerust op en duiken bovendien niet, dus besluiten ze een bevriende duikarts te bellen, die helaas niet bereikbaar is. Daarna brengen ze me in contact met een kennis die huisarts is, en erg boos wordt bij het horen van onze duikdiepte. Over mijn klachten kan hij me weinig opheldering geven, vraagt me of ik bloed opgeef en raad me aan als ik het niet vertrouw dan naar het ziekenhuis te gaan.
Maar ik wil niet naar het ziekenhuis. Nog nooit geweest en stel dat het niets is? Ik besluit een telefoontje te wagen aan de duikinstructeur waarbij wij ons duikpakket afsloten. Hij vind de klachten vreemd, praat een tijdje met me maar kan me ook niet echt verder helpen. Ik wordt er niet geruster op, want ik voel me nog steeds hondsberoerd.

Eindelijk besluit ik dan toch maar DAN te bellen, waar ik ooit een duikongevallenverzekering heb afgesloten. Ik wordt doorverbonden met een Italiaanse duikarts, die me snel uit de droom helpt: " Yes, listen Patricia, from what I hear you definately have DCS. You need to go to  the hospital right away for hyperbaric treatment". Zij zullen intussen het ziekenhuis contacten dat ik er aan kom voor decompressiebehandeling en bij hen verzekerd ben. Na wat spulletjes in een tas te hebben gegooid vertrekken we uiteindelijk rond 20:30 's avonds dan toch richting ziekenhuis.

Daar aangekomen blijkt het een hele truc om de portier ervan te overtuigen dat we naar de SEH willen, dat er zelfs al door DAN aangekondigd is dat we eraan komen. Dat iemand van de decotank al zal zijn gebeld? Uiteindelijk lukt het dan om binnen te komen en geniet ik een half uurtje later de vakkundige zorg van een zeer ervaren verpleegkundige die me in alle opzichten verdacht veel aan Dr. Bailey uit Grey's Anatomy doet denken. Gelukkig is Mc. Dreamy ook bij me.
Ik wordt nogal lacherig van mijn eerste keer in het ziekenhuis, maar het blijkt ook leerzaam. Zo doet een arteriepunctie of ook wel Astrup echt lang niet zoveel pijn als je een liedje neuriet... Ik meen dat het over Kortjakje ging.
Na een thoraxfoto en neurologisch onderzoek wordt ik uiteindelijk rond middernacht door de gangen, naar buiten naar een separaat gebouwtje gereden waar de decotank (ofwel druktank) zich bevind. Daar wordt me ook nog wel verteld dat toevallig de week ervóór ook een vrouw is behandeld met decompressieziekte die in de Vaersenbaai had gedoken. Ze had dubbel pech, want ze was flauwgevallen en had daarbij haar been gebroken.

Bij de tank gaat alles rap. Snel omkleden, sieraden af, ziekenhuiskleedje aan, plasje doen, en hup - de tank in. Als ik eenmaal in gezelschap van een verpleegkundige binnen zit, krijg ik wat uitleg over wat er te gebeuren staat, het verduidelijkt veel. "De buitenste klep gaat zo dicht, dan krijg je een zak over je hoofd en ga je wat geluidjes horen". Ik krijg een behandeling tabel 6, min of meer de standaard procedure: 5 1/2 uur, waarbij de druk wordt opgevoerd tot je op 60 feet zit waarna je nog een tijdje op 30 feet doorbrengt en de druk weer langzaam afgebouwd wordt. Je krijgt inderdaad een soort plastic zak op je hoofd waaraan wat slangen aangesloten zitten die ervoor zorgen dat je 100% zuurstof in ademt. Deze zuurstofkap moet na 20 minuten afgezet worden om de longen wat rust te gunnen, na een paar minuten moet hij weer op, door de microfoon in de tank klinkt dan het: "kap erop!". Jammer dat Philip zijn camera niet mee heeft. Na de behandeling wordt ik terug gereden en blijk ik opgenomen te zijn omdat ik 's middags weer zal worden beoordeeld en eventueel een vervolgbehandeling zal krijgen. Dat is een tegenvaller. Ik wordt naar zaal gereden, Waar ik nog wat probeer te slapen wat me slecht af gaat. Mijn armen tintelen en dat bevalt me niks. Ik ben net behandeld, klachten zouden verdwenen moeten zijn en bovendien wil ik het liefst gewoon lekker naar ons appartement. Philip springt later die ochtend voor me in de bres en vraagt de zaalarts op zijn verantwoordelijkheid mij te ontslaan, zodat hij me 's middags weer terug zal brengen voor een review. Na een ontbijt en het verwijderen van het infuus (waar overigens niets mee gedaan is) gaan we "huiswaarts". 's Middags blijkt de controle gedaan te worden door de verpleegkundige die ook de tank bedient. Het onderzoek omvat de vraag hoe ik me voel, ik vertel hem dat ik denk dat het niet zo lekker gaat en ik ga weer de tank in, nu op een tabel 5.

Als ik me de volgende ochtend, inmiddels is het zaterdag,  volgens afspraak wederom meld voor "controle" en vertel dat het nog steeds zo-zo gaat, vraagt de broeder mij of ik toevallig ook ongesteld ben. (?!) Op mijn bevestiging zegt hij me dat hij me niet nog zieker, maar beter wil maken. Ik mag de tank niet meer in totdat mijn menstruatie over is. Dit vanwege het risico op een embolie. Op onze vraag of hij daar meer over kan vertellen, antwoordt hij dat dat overal ter wereld bekend is. Zelfs in Den Helder, waar hij ook is geweest. Hij drukt me nog op het hart zeer veel water te drinken, want "dat zal je redding zijn". Na deze bemoedigende woorden vertrekken we met een groot vraagteken richting appartement. Ik besluit er maar het beste van te maken en we gaan wat zwemmen in zee, waarbij ik het gevoel heb dat ik weer ruim 25 jaar terug in de tijd bezig ben voor mijn A-diploma. Ik merk dat ik nog steeds duizelig ben, weinig kracht heb. Mijn armen tintelen ook nog steeds.

Het vervelende van dit alles is het gevoel te hebben overgeleverd te zijn aan mensen van wie je in alle eerlijkheid inmiddels de deskundigheid nogal in twijfel trekt. Dat geeft een erg onmachtig gevoel. Want hoe objectief te oordelen over je eigen toestand.

Als we 's avonds zitten te eten in een naastgelegen restaurantje, komt de eigenaresse van de appartementen naar ons toe, ze was naar ons op zoek. De duikarts van Bonaire had inmiddels het verhaal gehoord dat ze een gast met decompressieziekte hadden en informeerde naar hoe e.e.a. ging. Toen zij het verhaal een beetje vertelden, zei deze arts dat het hele verhaal met betrekking tot een eventuele embolie in relatie tot menstruatie klinkklare onzin was. Bovendien zei hij dat iemand met dergelijke klachten als ik had gehad, doorgaans meer behandelingen nodig had.

Ik besloot zondag weer contact op te nemen met DAN, die de mening van deze arts onderschrijft en Philip schrijft ook nog een mailtje aan een Nederlandse kennis die duikarts is. Ook geef ik bij de broeder van de duiktank aan een consult bij de arts te willen die mij ook op de SEH had gezien donderdagavond. Ik hoopte dat hij mij beter zou kunnen beoordelen. Het werd een telefonisch "consult". Nadat de broeder bij de tank per telefoon het een en ander in het Papiaments met hem had besproken, werd ik met hem doorverbonden. Hij vroeg mij of ik er bezwaar tegen had de tank in te gaan. Nee dus. Ik wilde dat mijn klachten weggingen, en dat ik daarvoor de tank in moest, was nu eenmaal zo.

Als ik later weer in de tank zit, worden me overigens een aantal zaken wel enigszins duidelijk. Een verpleegkundige die dan bij me zit, vertelt dat enkele weken daarvóór DAN contact met ze had opgenomen. Er was een cursus aangeboden over de laatste ontwikkelingen en inzichten op het gebied van decompressieziekte en de behandeling ervan. Ze waren er niet naar toe geweest, naar zijn zeggen omdat hij het al druk genoeg had, het zou hem twee dagen hebben gekost. Maar dan moet het rustig zijn in de tank: "stilte, kap erop!"... Hij fluistert me nog toe dat hij eigenlijk niet mag slapen, omdat hij daar is om op mij te letten. Vervolgens klopt hij zijn kussen op en verzuchtte dat wíj zo nodig moeten duiken, het zijn probleem niet is... waarna hij zich in een heerlijk luidruchtige slaap laat zakken.

Maandagochtend en de daaropvolgende nacht ging ik dus weer twee keer de tank in. Toen ik op dinsdagochtend uit de tank kwam, merkte ik eindelijk verschil met de voorgaande keren. Ik was helderder in mijn hoofd, de tintelingen leken verminderd en ik was niet meer duizelig.
Naar aanleiding hiervan besloot ik in overleg met Philip het hierbij te laten voor wat betreft de recompressiebehandelingen.
Moeilijk vond ik die beslissing wel, aangezien ik tussentijds en ook nadien door niemand ben onderzocht om mij een deskundig "ontslag" te geven. Ik dacht toch ook nog tintelingen te voelen in mijn linkerhand, of toch niet... Er werd enkel beoordeeld naar aanleiding van mijn antwoord op de vraag hoe ik me voelde. De tankbehandelingen zijn sowieso nogal vermoeiend, niet in de laatste plaats omdat die soms 's nachts plaatsvinden en je dus niet kan slapen. Tezamen met het feit dat dit alles blijkbaar in emotioneel opzicht toch wel wat met me had gedaan, maakte dit dat ik eigenlijk niet eens meer precies wist wat ik voelde. Had ik niet gewoon gek op mijn arm gelegen, waardoor die tintelde, een beetje moe was ik sowieso wel door alle gebeurtenissen en daarvan kan je natuurlijk ook weer duizelig worden. Toch? Ik was dus ook erg bang dat ik mezelf aan het gekmaken was. Het zijn nu eenmaal niet altijd even gemakkelijk objectiveerbare klachten. Ik had in de tank al verhalen gehoord over mensen die wekenlang, dag-in, dag-uit die tank in gingen. Ik moest er niet aan denken. Zou ik daar alleen zitten op Curacao, Philip moest terug naar Nederland voor het werk, etcetera...

Al met al ben ik op donderdag alsnog naar de duikarts aldaar geweest, die mij de goedkeuring tot terugreis gaf en een briefje mee gaf voor het cabinepersoneel, mocht ik toch nog klachten krijgen. De vlucht is prima verlopen en inmiddels is dit alles alweer zo'n 3 maanden geleden.
Met alleen toch nog steeds wat tintelingen en een doof gevoel aan met name de pink en ringvinger van de linkerhand, denk ik er toch nog goed van af gekomen te zijn.

In Nederland heb ik nog contact met een ook bij DAN aangesloten duikarts gehad. Zij komen tot de conclusie dat er sprake is geweest van een ernstige vorm decompressieziekte graad II die niet helemaal restloos genezen is. Naar aanleiding hiervan adviseren zij om in elk geval 6 maanden niet te duiken en een test op PFO en uitgebreide duikkeuring te laten doen, waarna weer eventuele goedkeuring om te duiken. Deze keuringen zullen begin volgend jaar volgen. De wens om te duiken is er niet minder om geworden, ik kan me (nog) niet voorstellen dat ik nooit meer duik, alhoewel ik wel benieuwd ben hoe het zal zijn.

Achteraf bezien hebben meerdere factoren een rol gespeeld die week. De duik zelf en het profiel, waarbij denkelijk de klachten die ik onder water ondervond passen bij een stikstofnarcose. Daaropvolgend en dus los daarvan de klachten die zich terug aan de kant openbaarden en mijn eigen (ontkennende) reactie daarop, welke een klassiek symptoom blijkt te zijn behorende bij decompressieziekte.
Het bleek tevens van mij te gemakkelijk verondersteld dat als ergens een decompressietank staat, men daar ook op de hoogte is van de ontwikkelingen, behandeltabellen en dergelijke. Achteraf begreep ik dat er testen gedaan kunnen worden, medicijnen toegediend kunnen worden, bijvoorbeeld dmv het infuus dat ze wel inbrachten, maar niet gebruikten. Helaas is die techniek en wetenschap dus niet overal zoals wij gewend zijn. Ook een voorbeeld daarvan zijn het feit dat het uren duurde voordat ik uiteindelijk vanuit de SEH in het ziekenhuis naar de tank ben gegaan en zuurstof via een neuscanule werd toegediend, terwijl eigenlijk een masker in dat geval de aangewezen manier schijnt te zijn.

Net als Jacqueline wilde ik na terugkomst meer weten over decompressieziekte, of wat er nu precies gebeurd was. Via duikforum kwam ik in contact met iemand, die mij wees op deze site van Jacqueline. Ook heeft Onderwatersport met mij contact opgenomen om mijn verhaal te vertellen, wat ik inmiddels heb gedaan. Naar verwachting zal er ergens rond februari/maart daar ook dit verhaal te lezen zijn.

De publicist van onderwatersport vroeg mij aan het einde van het gesprek "wat ik de lezer mee zou willen geven".

De reden om dit verhaal publiek te maken is dat ik hoop dat wellicht iemand ooit iets aan dit verhaal heeft, een stukje herkenbaarheid in vind. Misschien dat er voor sommigen ook een waarschuwing in kan zitten. Het gaat hier niet om een geheel onverdiende deco, gezien de diepte van de duik en de totale duiktijd. Een "calculated risk" noemde iemand dat later heel lief vergoelijkend.
Diep duiken (met overigens een persoonlijke grens tot ongeveer 50 meter) was voor ons geen doel maar een middel, ik vermaak me op 10 meter ook opperbest. Maar het zou oneerlijk zijn te zeggen dat dat stukje extra "kick" me niets deed, dat ik dat niet soms ook best leuk vond. Mijn buddy en ik deden dit niet spontaan, dergelijke duiken werden geplanned, met voldoende rust voor en na de duik, we zijn kerngezond en gebruiken geen alcohol rond duikdagen,  maar dan nog kan het mis gaan.

Over het risico op DCZ is ook nog erg veel een grijs gebied, er wordt nog steeds veel onderzoek gedaan door bijvoorbeeld DAN.
Daarnaast blijkt de ontkenning van symptomen een erg grote rol te spelen. Ondanks dat ikzelf en mijn buddy, mede door onze duikopleiding, goed op de hoogte zijn van de symptomen van decompressieziekte blijkt dit in de praktijk niet zo gemakkelijk als het jezelf betreft. Een paar jaar geleden heb ik op vakantie toevallig iemand anders aan de zuurstof gezet bij een vermoeden naar DCZ. Deze jongen kwam uit Engeland, heeft ook tankbehandeling moeten ondergaan en heeft ironisch genoeg nu nog dezelfde restverschijnselen aan zijn vingers als ik. Ook hij ageerde destijds enorm tegen het feit dat wij vonden dat  medische hulp nodig was.

Een laatste wat ik nog zou willen mee geven is het belang van een goede verzekering. Ik ben zo blij geweest dat ik iemand om een deskundige mening kon vragen en heb me achteraf weleens af gevraagd óf en wanneer ik eigenlijk dán naar het ziekenhuis was gegaan of hoe het dan zou zijn afgelopen. De kosten nog even buiten beschouwing gelaten, want die zijn ontzettend hoog. Ik meen dat 1 uur daar in de decompressietank USD 600 kost, bij elkaar heb ik bijna 12 uur in de tank doorgebracht, opnamekosten en consulten zouden daar dan nog bij komen...